nowości - Bilingualism Matters Kraków

Content

logo bm kraków

Pozdrawiamy ze Strasburga! Reprezentacja naszego zespołu wraz z partnerami z projektu ACT and connect for INtegration: language learning and cultural awareness (Włącz się do działań na rzecz integracji: nauczanie języka i rozwijanie wrażliwości kulturowej) miała okazję uczestniczyć w wyjątkowym spotkaniu z okazji Europejskiego Dnia Języków Obcych. 

Wspólnie z ekspertami z Francji, Niemiec, Grecji, Irlandii i Szwajcarii przygotowalismy szkolenie dla nauczycieli oraz warsztaty dla dzieci. Kiedy najmłodsi zgłębiali różnorodność kodów komunikacji, starsi mogli poznać kilka metod nauczania w klasie wielojęzycznej proponowanych przez zespół ACTIN oraz zobaczyć wyniki badań potwierdzających ich skuteczność. 

Dziękujemy za owocną współpracę całemu zespołowi oraz wszystkim osobom biorącym udział w warsztatach! 

Zapraszamy do odwiedzenia strony projektu ACTIN, gdzie można znaleźć coraz więcej praktycznych materiałów wspierających pracę z dziećmi i młodzieżą w środowisku wielojęzycznym i wielokulturowym: www.actintegration.eu

​Nasz oddział Bilingualism Matters działa przy Laboratorium Psychologii Języka i Dwujęzyczności LangUsta w Instytutucie Psychologii UJ. 
Niedawno mieliśmy przyjemność wziąć udział w nagraniach filmiku promocyjnego ilustrującego działalność Instytutu. 🎥
Materiał znajdziecie TUTAJ - wypatrujcie nas od 00:54 sekundy.

Mamy nadzieję, że ten filmik zachecił kogoś do dołączenia do naszej społeczności i studiowania przy Ingardena 6 👨‍🎓

   

W dniach 10-12 czerwca w Krakowie odbywa się wyjątkowe spotkanie gromadzące naukowców i naukowczynie z całej Polski: 34. Kolokwia Psychologiczne PAN organizowane przez Komitet Psychologii Polskiej Aakademii Nauk.


Jesteśmy zaszczyceni, że Dyrektor Instytutu Psychologii UJ prof. dr hab. Michał Wierzchoń, jako gospodarz otwierający wydarzenie wyróżnił naszą działalność w swojej prezentacji! 🤝
W trakcie sesji posterowej członkinie naszego zespołu i Laboratorium Psychologii Języka i Dwujęzyczności "LangUsta" miały okazję opowiedzieć bardziej szczegółowo o prowadzonych badaniach i projektach społecznych, w które angażuje się nasz oddział Bilingualism Matters. 

Serdecznie gratulujemy naszej koleżance Annie Meliksetian, która zajęła 3. miejsce w tegorocznym konkursie posterowym "Spring/Summer Institute-wide Poster Session" nagradzającym najlepiej przygotowane plakaty i prezentacje🏆

 

Już po raz trzeci mamy przyjemność pełnić rolę współorganizatorów Krakowskiej Konferencji Dzieci i Młodzieży. Widzimy się 26 maja w progach Auditorium Maximuj UJ. 

Zapraszamy uczniów i uczennice krakowskich szkół wraz z opiekunami. 
Formularz do zapisów: https://forms.gle/bCVASuNJdHVfuv9t6
 



 

W dniach 29-30 kwietnia odbyło się sympozjum sieci Bilingualism Matters, w trakcie którego mieliśmy okazję zaprezentować działania naszego oddziału, poszerzyć swoją wiedzę o dwujęzyczności oraz poznać naukowców i praktyków z całego świata. 

Dziękujemy organizatorkom oraz Uniwersytetowi Milano-Bicocca za gościnę!

Applications open until May 15, 2026!

The Erasmus Mundus Joint Master Degree "Multilingualism and Cultural Diversity" (EMJM MultiDiverse) is a prestigious multidisciplinary, highly integrated and transnational, research-oriented degree programme that brings together linguistics, education, sociology and psychology

www.multidiverse.eu

It equips students with key knowledge and skills in multilingualism and cultural diversity.

International in scope and socially relevant, the programme is offered by University of Konstanz (Germany), Aristotle University of Thessaloniki (Greece) and Jagiellonian University in Kraków (Poland).

The curriculum is structured around three core areas:

-Multilingualism from a linguistic perspective
-Multilingualism from an educational and language learning perspective
-Multilingualism and cultural diversity from sociological and psychological perspectives.

By integrating multidisciplinary perspectives focusing on the interplay of language, culture, and society, we empower students to explore multilingualism and cultural diversity from different angles.

All students spend the first semester at the University of Konstanz, the second semester at Aristotle University of Thessaloniki, and the third semester at Jagiellonian University in Krakow. In the last semester, students complete their MA thesis on one of the three Universities, depending on their main discipline.

Applications open until May 15, 2026.

Admission requirements:
- A Bachelor's degree in Linguistics, Education, Psychology, Sociology, Speech & Language Therapy, or related discipline. The grade point average of your bachelor's degree should at least correspond to the German grade 3.0 (satisfactory).

-Documentation of advanced English language skills (spoken and written English), level C1 of the Common European Framework of Reference for Languages. Applicants with a degree in a bachelor’s or master's programme taught in English or who have attended an English-language secondary school do not have to document their English language skills.

-An application letter in English providing information on the applicant's motivation, suitability and relevant experience for the study programme as well as a reasoned statement indicating which university and which subject the applicant prefers for their Master’s thesis.

-Two reference letters

-Relevant work placements and other professional experience (optional)

MultiDiverse offers each year around 12 scholarships to students from any country around the world. The application period for the 2026-2028 scholarship applicants is OPEN!

More information: www.multidiverse.eu

Niedawno w Laboratorium Psychologii Języka i Dwujęzyczności "LangUsta", gdzie prowadzimy nasz oddział Bilingualism Matters, mieliśmy okazję ugościć grupę dr Karoliny Gołąbek z Instytut Filologii Wschodniosłowiańskiej UJ. 

Przyszli filolodzy i filolożki posłuchali o zaletach i wyzwaniach wielojęzyczności, poznali metody badawcze i mieli okazję osobiście przetestować niektóre procedury! 🧐🕹️🧠
Dowiedzieli się także skąd czerpać rzetelną wiedzę o dwujęzyczności (np. z naszej strony internetowej- zakładka "polecane materiały"). 📖

Bardzo dziękujemy za odwiedziny i ciekawe pytania. 🤝

Oprowadzanie przeprowadziły mgr Anna Meliksetian (doktorantka w laboratorium "LangUsta") i Marcjanna Kubala (koordynatorka oddziału BM Kraków). 


Zdjęcia: dr Karolina Gołąbek

📣Kolejna okazja na spotkanie z naszymi ekspertkami i ekspertami ACTIN* z Uniwersytetu Jagiellońskiego i Fundacji Wspierania Kultury i Języka Polskiego im. Mikołaja Reja !
✅ Czwartek 19.03, godz. 15.

W ramach Tygodnia Jakości Kształcenia UJ organizujemy wydarzenie on-line, na którym zaprezentujemy nowy podręcznik dla nauczycieli i osób pracujących z młodzieżą wielojęzyczną i wielokulturową. 📖🌍
W spotkaniu wezmą udział:
prof. dr hab. Zofia Wodniecka (kierowniczka krakowskiego oddziału Bilingualism Matters)
dr hab. Magdalena Ślusarczyk, prof. UJ
dr Tomasz Moździerz
Urszula Majcher-Legawiec

Wydarzenie ma charakter otwarty- serdecznie zapraszamy wszystkie zainteresowane osoby!

Włącz się do działań na rzecz integracji: nauczanie języka i rozwijanie wrażliwości kulturowej (ACTIN), 19.03.2026, godz. 15:00-16:30, prezentacja, polski, Teams
Link: https://teams.microsoft.com/l/meetup-join/19%3ameeting_YzU2YzRmODQtNzkwYy00OTU1LWFlOGEtZDAyMjNjM2QxMjlj%40thread.v2/0?context=%7b%22Tid%22%3a%22eb0e26eb-bfbe-47d2-9e90-ebd2426dbceb%22%2c%22Oid%22%3a%2273ff0651-54fe-4b78-af97-8c9f54575b2f%22%7d



 

Z okazji obchodów 35-lecia Specjalistycznej Poradni Wczesnej Pomocy Psychologiczno-Pedagogicznej, prof. dr hab. Zofia Wodniecka- kierowniczka naszego oddziału Bilingualism Matters oraz Laboratorium Psychologii Języka i Dwujęzyczności "LangUsta", została zaproszona do przeprowadzenia wykładu inaugurującego jubileuszowe seminarium w dniu 16 marca 2026. Wykład nosi tytuł „Dziecko dwujęzyczne - jak się rozwija, jak je wspierać?”

Osoby zainteresowane tematem zapraszamy do zapoznania się z proponowanymi przez nas materiałami w zakładce "polecane materiały".

Więcej na temat seminarium na stronie wydarzenia: Seminarium „Otwarte serca, otwarte drzwi – dziecko z doświadczeniem migracji w przedszkolu” - Oficjalny serwis miejski - Magiczny Kraków
 

Jesteś nauczycielką? Pracujesz z młodzieżą szkolną w środowisku wielojęzycznym i wielokulturowym? 
Nie przegap naszego cyklu szkoleniowego!

Szczegółowy opis wydarzenia i link do zapisów znajdują się TUTAJ

Rekrutacja trwa do 25 stycznia- ilość miejsc ograniczona.

Serdecznie zapraszamy w imieniu zespołu projektu ACTIN- ACT and connect for INtegration!

Z radością informujemy, że projekt ACTIN - ​włącz się do działań na rzecz integracji: nauczanie języka i rozwijanie wrażliwości kulturowej (ACT and connect for INtegration: language learning and cultural awarenes) otrzymał dofinansowanie ze środków budżetu państwa w ramach programu Projekty Międzynarodowe Współfinansowane.
Wartość dofinansowania to 56 565 zł (całkowita wartość projektu 628 509 zł).

Dziękujemy za zaufanie!

Więcej informacji o projekcie znajdziecie tutaj: www.actintegration.eu/pl
Zachęcamy do dołączenia do naszej społeczności polskich partnerów projektu na Facebooku: www.facebook.com/ACTINPL

 

Zapraszamy na jubileuszową konferencję Laboratorium Psychologii Języka i Dwujęzyczności "LangUsta", które w tym roku świętuje 15 lat działalności!

Konferencja "Language Matters in Poland" odbędzie się w dniach 29 i 30 września 2025 w Instytucie Psychologii UJ (Ingardena 6, Kraków) w sali 6.01.

Jeśli chcesz wziąć udział w wydarzeniu, wyślij do nas maila ze zgłoszeniem: bm-langusta@uj.edu.pl

Zapraszamy do wspólnego świętowania i pogłębienia swojej wiedzy!

Jako psycholog poznawczy zajmuję się językiem nie dlatego,
że chcę zastąpić językoznawców, ale dlatego, że język jest jednym
z kluczowych okien na działanie ludzkiego mózgu. To dzięki niemu
możemy badać, jak powstaje znaczenie, jak mózg przetwarza
informacje – i jak się uczy. 

Zapraszamy do przeczytania artykułu Gazety Wyborczej, w którym członek naszego zespołu dr hab. Jakub Szewczyk opowiada o swojej pracy, badaniach nad językiem i predykcją oraz o tym jak mózg uczy się na błędach. 
Artykuł znajdziecie TUTAJ

Za nami dwa bardzo intensywne dni pracy- spotkanie międzynarodowego zespołu ACTIN - ACT & connect for INtegration! Nasz zespół reprezentowała prof. Zofia Wodniecka- Chlipalska.

Dziękujemy za owocny czas naszym partnerom z wszystkich krajów biorących udział w projekcie. 🌏🇪🇺
Udało się podsumować dotychczasowe działania, podzielić doświadczeniami i doszlifować plany na kolejne miesiące. 
Pozdrawiamy z pięknego Carrick-on-Shannon i dziękujemy ilrandzkiemu zespołowi za organizację i ugoszczenie nas w niezwykłej przestrzeni!

projekt współfinansowany jest ze środków Unii Europejskiej





Prof. Zofia Wodniecka- Chlipalska, kierowniczka naszego oddziału Bilingualism Matters i LangUsta - Laboratorium Psychologii Języka i Dwujęzyczności opowiedziała na antenie radiowej o projekcie "Polski na emigracji- jak się zmienia?", w czasie którego badano członków polonii w Edynburgu. 
Zachęcamy do posłuchania! 🎧
Zapis z krótkiej rozmowy znajdziecie na stronie Polskiego Radia.

Po więcej informacji o projekcie zapraszamy do zakładki "Polecane materiały".

Projekt był finansowany przez Narodowe Centrum Nauki.

Laboratorium Psychologii Języka i Dwujęzyczności (LangUsta) poszukuje asystenta badawczego do przeprowadzenia badań.
 
Langusta poszukuje asystenta badawczego / asystentki badawczej na okres jednego miesiąca – od końca maja do końca czerwca. Badania są realizowane w ramach projektu Research Support Inicjatywy Doskonałości UJ.
 
Badania będą odbywać się w Instytucie Psychologii UJ, ul. Ingardena 6, pokój 4.12–13. Każda sesja trwa 1,5 godziny. Oczekujemy realizacji łącznej liczby ok. 60 godzin pracy w ciągu miesiąca.
 
Szukamy studenta lub doktoranta z elastyczną dostępnością w czerwcu i doświadczeniem w prowadzeniu badań behawioralnych. Sesje badawcze odbywają się w godzinach 8:00–20:00 – nie oczekujemy dostępności przez cały ten czas, ale liczymy na gotowość do pracy przynajmniej 20 godzin tygodniowo (istnieje także możliwość przeprowadzania badań w weekendy).
 
Oferujemy wynagrodzenie w wysokości 40 zł brutto-brutto na podstawie umowy zlecenia.
 
Osoby zainteresowane prosimy o kontakt mailowy do kierowniczki projektu Anny Meliksetian (anna.meliksetian@doctoral.uj.edu.pl). W wiadomości prosimy o przesłanie CV i o krótki opis dotychczasowego doświadczenia z prowadzeniem badań.
 
Termin zgłoszeń upływa 26 maja o 9:00 (poniedziałek).
 

We kindly invite you to join the open lecture in English by dr Yanina Prystauka from the University of Bergen. Thursday, May 22 at 1 p.m., room 2.15 at the Institut of Psychology at Jagiellonian University (Ingardena 6).

"Ageing, Language and Fitness"

With healthy ageing, cognitive abilities, including word-finding, tend to decline. In this talk, I will first discuss the "tip-of-the-tongue" phenomenon, where individuals struggle to retrieve a known word – a difficulty that becomes more frequent with age. Cross-sectional studies (Segaert et al., 2018) suggest that higher aerobic fitness correlates with fewer tip-of-the-tongue occurrences in older adults, even when accounting for age and vocabulary size. As part of the Fitness, Ageing, and Bilingualism (FAB) project, we investigated this link by evaluating older participants in an fMRI tip-of-the-tongue task before and after a six-month home-based exercise intervention. While whole-brain analyses revealed key regions involved in word retrieval (precuneus, angular, cingulate, and superior frontal gyri), ongoing analyses focus on connectivity changes, which may be more sensitive to lifestyle modifications in ageing (Tsvetanov et al., 2018).

I will then introduce the concept of brain age – a measure that reflects biological rather than chronological ageing. Some individuals experience accelerated or delayed brain ageing (Elliott et al., 2021), i.e. their brains appear older or younger than expected for their chronological age. Using machine learning and large MRI datasets (Cole & Franke, 2017), we can estimate an individual’s brain age and examine its relationship with linguistic behavior. In the FAB project, we computed a brain-age gap measure as (predicted brain age - age)/age to explore whether and how brain age relates to language comprehension and production.

_____________________________
More about out guest speaker:
Dr Yanina Prystauka is a postdoctoral researcher at the University of Bergen interested in the cognitive neuroscience of language. Her work explores how language processing and representation are shaped by ageing and multilingual experience.
https://scholar.google.com/citations?hl=en&user=mb-8Dw0AAAAJ&view_op=list_works

Profesor Zofia Wodniecka, kierowniczka Bilingualism Matters Kraków i Laboratorium Psychologii Języka i Dwujęzyczności "LangUsta" z Instytutu Psychologii UJ, wzięła udział w rozmowie radiowej. Opowiedziała o projekcie "Polski na emigracji- jak się zmienia?", o badaniu emigrantów w Edynburgu i o tym jak zmiana otoczenia językowego wpływa na język ojczysty nasz umysł.
Wywiad dostępny jest na stronie Radia Kraków, został przeprowadzony przez Sylwię Paszkowską w ramach audycji "Przed Hejnałem": https://www.radiokrakow.pl/audycje/jezyk-na-walizkach-co-sie-dzieje-z-polszczyzna-na-emigracji/

Osoby zainteresowane tematem projektu zapraszamy po więcej informacji do zakładki "polecane materiały".
 

Projekt "Polski na emigracji- jak się zmienia?" był finansowany przez Narodowe Centrum Nauki.

Zapraszamy do udziału w webinarach prowadzonych przez prof. Grzymałę- Moszczyńską, wybitną ekspertką, z którą nasz zespół ma przyjemność współpracować!

Spotkania odbędą się w ramach projektu ACTIN-ACT and connect for INtegration.

Link do formularza rejestracyjnego i szczegółowego opisu programu: https://forms.gle/8pREZXxo3JFpdWMm9


Zapraszamy do zapoznania się z artykułem i nagraniem na temat zorganizowanego przez nas 10 kwiernia 2025 wydarzenia poświęconemu szkockiej kulturze!

Wystąpili: szkocka poetka i aktorka Gerda Stevenson, która odczytała poezję swojego autorstwa oraz opowiedziała o kulisach powstawania tekstów, a także Lindsay Davidson- kompozytor i wirtuoz gry na szkockich dudach, który uświetnił wieczór zarówno tradycyjnymi melodiami szkockimi, jak i współczesnymi kompozycjami. 

Całość znajdziecie TUTAJ.
Autorem materiału jest David McGirr. 

Dziękujemy naszym partnerom z Kraków Celtic Festival i Massolit Books & Cafe.

 

We invite you to join meetings with Thomas Bak, PhD from the University of Edyngurgh. 
Zapraszamy na wykłady otwarte i spotkanie!


Due to unpredicted circumstances both lectures in English will be held during one meeting under a combined title:

"What bilingualism research can teach us about the replication crisis & decolonisation”

Over the last 50 years, the predominant attitude towards bilingualism underwent a dramatic change. From being seen as a burden and impediment to cognitive development, it evolved to become celebrated as a path to lifelong health and wellbeing. However, this radical shift has also generated strong criticism, highlighting conflicting evidence and questioning the idea of a “bilingual advantage” in the light of the current replication crisis.
Much of this criticism is based on the underlying assumption that studies should always replicate, independently of the time and place in which they are conducted. In my talk I will argue that such an assumption is strongly influenced by colonial thinking and is particularly inappropriate in bilingualism research, hugely underestimating the complexity of the studied phenomena. Accordingly, I propose that a sincere and scholarly decolonisation is the best pathway to interpreting conflicting results and designing new research paradigms.
 

 
RESCHEDULED!
10 April, 3 p.m.,
"The impact of Bilingualism on Healthy Ageing, Stroke and Dementia", lecture in English (po angielsku), room 0.01
+ Stuba Communis space 0.02 
 
 
 
 
10 April, 3 p.m. "Decolonisation as the solution to the replication crisis", lecture in English (po angielsku), room 0.01+Stuba Communis space 0.02 

 
 

10 kwietnia, godz. 13
., Jak skutecznie popularyzować nukę: "Dla każdego coś dobrego: dlaczego dla popularyzacji nauki zasady są lepsze niż konkretne przepisy", spotkanie po polsku (in Polish), sala 0.01+ Stuba Communis space 0.02 
 
Na to wydarzenie prosimy o zapisy przez formularz.
 
Wielkim wyzwaniem popularyzacji nauki, a jednocześnie źródłem fascynacji dla osób pracujących w tej dziedzinie, jest różnorodność: tematów, sposobów, a także odbiorców. Istnieją pewne ogólne reguły, ale nie ma konkretnych przepisów, które by pasowały do każdej sytuacji. Na tym spotkaniu przedstawię kilka przykładów z mojego własnego doświadczenia i zapraszam uczestników do podzielenia się własnymi pomysłami i doświadczeniami.



All above meetings are open to join and will take place at the Institute of Psychology of Jagiellonian University (address: Romana Ingardena 6, Kraków). 

Check out our Facebook event for the lectures in English!
 
 
Thomas H. Bak is a Polish-British cognitive neuroscientist. He is a researcher at the University of Edinburgh whose work centers on the impact of bilingualism on cognitive functions, bilingualism and cognitive function across the lifespan, cross-linguistic studies of aphasia, and the relationship between language, cognition and culture in neurodegenerative brain diseases. He also works on the design and adaptation of cognitive and motor assessments to different languages and cultures. 
www.research.ed.ac.uk/en/persons/thomas-bak 
 
10 April, 3 p.m. "Decolonisation as the solution to the replication crisis", lecture in English (po angielsku), room 6.01 


 

“Scottish evening”: poetry reading by Scottish artist Gerda Stevenson herself and a mini-concert on bagpipes! We will be delighted if you decide to join the event. 

10 April, at 6 p.m. at Massolit Books & Café (address: Felicjanek 4, Kraków)* 

Gerda Stevenson reads from her acclaimed collection:  
QUINES - Poems in Tribute to Women of Scotland 

~music on bagpipes by Lindsay Davidson 


 
*please mind that Massolit Books & Café has a limit of space, we recommend to come earlier to secure your seat.  

Check out HERE the article featuring our event and learn more about invited artists!
Join our Facebook event.

 


Gerda Stevenson is an award-winning writer/actor/director/singer-songwriter, working in theatre, tv, opera, radio and film. She has presented her poetry and prose at literary festivals throughout the UK and across Europe. Her play, Federer Versus Murray, toured to New York, sponsored by the Scottish Government, and her first two poetry collections, If This Were Real, and Quines:Poems in Tribute to Women of Scotland, have also been published in Rome in Italian translations. Other publications include a book of short stories, Letting Go: a Timeline of Tales, and a third poetry collection, Tomorrow’s Feast. Nominations include: for the Gilder/Coigney International Theatre Award (New York), for the Trad Awards as Scots Singer of the Year for an album of her own songs, Night Touches Day, and three times for the Critics Awards for Theatre in Scotland. The founder of Scotland’s leading women’s theatre company, Stellar Quines, she has directed and appeared in many theatre productions and films, including Braveheart, winning a BAFTA for her performance in Margaret Tait’s feature film Blue Black Permanent. Gerda has also directed several films, including The Storm Watchers, a play by George Mackay Brown, commissioned by the St Magnus International Festival, and, most recently, Paper Portraits, a film about the paper makers of Penicuik, once the biggest papermaking town in the UK. 
www.gerdastevenson.co.uk 
 

Zapraszamy do udziału w wirtualnym spotkaniu 2 kwietnia 2025 o godz. 17 w okół polskiej edycji książki "Potęga języka", nad którą Bilingualism Matters objęło patronat!

TUTAJ znajduje się link do transmisji, a poniżej pełny opis wydarzenia. Zachęcamy do dołączenia!

Znajomość więcej niż jednego języka wpływa na sprawność naszej kontroli poznawczej i sposób w jaki rozumujemy. Każdy nowy język, którego się uczymy, oddziałuje na pamięć, emocje i podejmowanie decyzji, a nawet może opóźnić pojawianie się objawów demencji czy choroby Alzheimera o kilka lat.
Podczas spotkania "Potęga języka" dyrektorka Bilingualism Matters Kraków, Zofia Wodniecka, oraz językoznawczyni i antropolożka Maria Bolek porozmawiają o korzyściach płynących z wielojęzyczności.
Rozmowę poprowadzi red. Sylwia Paszkowska.


Inspiracją do dyskusji jest książka psycholingwistki prof. Viorici Marian "Potęga języka. Jak kody, którymi posługujemy się w myśleniu, mówieniu i życiu zmieniają nasze umysły." Publikacja ta to nie tylko pozycja o lingwistyce, lecz także fascynująca opowieść o przekraczaniu granic i otwieraniu się na inne kultury, doświadczenia i sposoby myślenia.
Karol Wielki miał rację mówiąc: Znać inny język to jak posiadać drugą duszę.
Spotkanie odbywa się w ramach Tygodnia Jakości Kształcenia 2025.


dr hab. Zofia Wodniecka, prof. UJ
Pracuje w Instytucie Psychologii Uniwersytetu Jagiellońskiego na stanowisku profesora uczelni. Od 2010 kieruje Laboratorium Psychologii Języka i Dwujęzyczności LangUsta (www.langusta.edu.pl), które powstało dzięki subsydium Fundacji na rzecz Nauki Polskiej. Jej prace badawcze dotyczą przede wszystkim poznawczych i neuronalnych mechanizmów posługiwania się językiem przez osoby dwujęzyczne. Odbyła liczne staże badawcze m.in. w USA, Kanadzie, Australii. Uczestniczka międzynarodowych programów współpracy, m.in. europejskich: COST IS0804 oraz Horyzont 2020 Innovative Training Networks “MultiMind”, oraz amerykańskiego programu National Science Foundation PIRE “Translating cognitive and brain science in the laboratory and field to language learning environments”. Jej badania finansowane są również przez Narodowe Centrum Nauki i Fundację na Rzecz Nauki Polskiej.
Oprócz działalności naukowej, zajmuje się też propagowaniem wiedzy o dwujęzyczności: jest współautorką artykułów i rozdziałów książek na temat dwu- i wielojęzyczności skierowanych do praktyków, prowadzi wykłady popularnonaukowe oraz warsztaty dla rodziców i nauczycieli dzieci dwujęzycznych, jest odpowiedzialna za redakcję naukową serwisu informacyjnego dwujezycznosc.info. Wraz z Karolem Chlipalskim prztłumaczyła poradnik dla rodziców dzieci dwujęzycznych autorstwa Barbary Zurer Pearson “Jak wychować dziecko dwujęzyczne”. Od 2018 kieruje oddziałem Bilingualism Matters Kraków (www.bmkrakow.uj.edu.pl).

Maria Bolek
Językoznawczyni i antropolożka z wykształcenia, doktorantka Szkoły Doktorskiej Nauk Humanistycznych Uniwersytetu Warszawskiego. Prowadzi badania w Laboratorium Obrazowania Mowy przy Instytucie Lingwistyki Stosowanej UW, a także współpracuje z Multilingualism Research Hub na UW. Dodatkowe doświadczenie badawcze zdobywała między innymi w Max Planck Institute for Psycholinguistics w Holandii, na Uniwersytecie w Gandawie w Belgii oraz na Uniwersytecie w Nowym Sadzie w Serbii. W swoich badaniach szczególną uwagę poświęca dźwiękom mowy, społecznemu wymiarowi języka i psycholingwistyce.
Aktywnie działa na rzecz popularyzacji wiedzy o języku, łącząc swoją pasję do nauki z zaangażowaniem w szerzenie świadomości językowej w społeczeństwie. Jest założycielką i autorką portalu „O języku”, który popularyzuje wiedzę o języku polskim i językach świata. Na portalu publikuje artykuły popularnonaukowe, analizy oraz dyskusje na bieżące tematy językoznawcze, łącząc naukową precyzję z przystępną formą. 
 

Dziękujemy dr Karolinie Gołąbek za zaproszenie naszego zespołu do przeprowadzenia wykładu w Instytucie Filologii Wschodniosłowiańskiej UJ! 
Wraz z Laboratorium Psychologii Języka i Dwujęzyczności "LangUsta" opowiedzieliśmy o ciekawostkach związanych z dwujęzycznością, o tym jak funkcjonuje wielojęzyczny umysł oraz o aktualnych badaniach z tej dziedziny prowadzonych w Instytucie Psychologii UJ.

Studenci i studentki filologii mieli także okazję podzielić się swoimi doświadczeniami z perspektywy osób wielojęzycznych. 

The impact of cues on language switching: do spoken questions reduce the need for bilingual language control?

Abstract
The classical language switching paradigm using arbitrary cues to indicate the language to speak in has revealed switching between languages comes at a cost (i.e., switch cost) and makes one slower in the first than in the second language (i.e., reversed language dominance). However, arbitrary cues can create artificial requirements not present during everyday language interactions. Therefore, we investigated whether simulating elements of real-life conversations with question cues (‘Co?’ versus ‘What?’) facilitates language switching in comparison to the classical paradigm (Experiment 1: red versus blue outline; Experiments 2 and 3: low versus high tone). We revealed a dissociation between the two indices of language control: (1) question cues, compared to arbitrary cues, reduced switch costs but (2) did not modulate (in Experiment 1) or increase the reversed language dominance (Experiments 2 and 3). We propose that this conversational switching paradigm could be used as a conceptually more ‘true’ measure of language control.

więcej o The impact of cues on language switching: do spoken questions reduce the need for bilingual language control?

Investigation of long- and short-term adaptations of the bilingual language system to different language environments: Evidence from the ERPs

Abstract
Does a long-term stay in a foreign language country affect word retrieval in our native language? And if so, are the effects reversible? The present study explored the neural correlates of single-word production in the native language and their dynamics due to two types of changes in the language environment: long-term immersion in a foreign language (L2) environment and short-term reimmersion in a native language (L1) environment. We tested Polish-English migrants living in the UK (L2 environment) for an average of ten years and Polish-English controls living in Poland (L1 environment). All participants performed an L1 picture-naming task while we recorded their electrophysiological responses. The migrants were tested before and after visiting the L1 environment, while the controls were tested twice in their L1 environment. Our focus was on two event-related components previously associated with the ease of lexical access: P2 and N300. We found no modulations related to N300, but some in the P2 time window, although their distribution was more frontal than previously reported. There was no main effect of the long-term immersion in the L2 environment, suggesting that the effectiveness of producing words in L1 was similar across the two groups. However, the short-term change in the language environment modulated the early positivity in migrants: smaller frontal positivity was reported in response to picture naming after the short reimmersion in the L1 environment than during the L2 immersion. These results indicate that the short-term changes in the language environment induce modulations in the neural response, which may reflect higher proactive control applied in L1 production during L2 immersion and its reduction after short-term L1 immersion.

więcej o Investigation of long- and short-term adaptations of the bilingual language system to different language environments: Evidence from the ERPs

The foreign language effect on moral judgement: insights from the self–other moral bias

Abstract
The moral foreign-language effect (MFLE) suggests biases present when making moral decisions in the native language are not present in the foreign language. However, the literature using explicit dilemmas shows inconsistent findings. The present study investigates whether MFLE has its origin in the reduced emotion hypothesis. Instead of the typically employed explicit paradigms, we utilize an implicit paradigm, avoiding conscious processing. Chinese–English bilinguals completed an implicit association test (Experiment 1) and an evaluative priming task (Experiment 2) in their native (L1: Chinese) and second language (L2: English). Both experiments found consistent evidence that the self–other moral bias was only observed in the native language. Therefore, we propose that the MFLE has its origin during the automatic associative stage. It results from the reduced emotional reaction in a foreign compared to the native language.

więcej o The foreign language effect on moral judgement: insights from the self–other moral bias

Bilinguals’ knowledge of ‘home’ and ‘school’ words revisited: evidence from Polish-English bilinguals

Abstract
Bilingual children's total vocabulary in each of their languages is often smaller than that of monolinguals. In their seminal study, Bialystok et al. (2010. ‘Receptive vocabulary differences in monolingual and bilingual children.’ Bilingualism: Language and Cognition 13 (4): 525–531) divided children's vocabulary into ‘home’ and ‘school’ words and found no differences in bilinguals’ knowledge of ‘school’ words compared to monolinguals. In Study 1, we asked 292 parents and teachers to categorize words into ‘home’ or ‘school’ contexts, and in Study 2, we analyzed the vocabulary of 220 Polish-English bilingual and monolingual (English and Polish) children aged 4.5–7. The results show that bilinguals knew fewer ‘home’ and ‘school’ words than monolinguals in each language. However, bilinguals were likely to be exposed to these words either at home or at school, whereas monolinguals would hear them in both contexts. For a small subset of English words that bilinguals heard in both contexts, bilinguals showed similar performance to monolinguals. Our results provide evidence for exposure effects in vocabulary acquisition.

więcej o Bilinguals’ knowledge of ‘home’ and ‘school’ words revisited: evidence from Polish-English bilinguals

Networks of Collaboration as a Necessary Tool for Bilingual Research

Abstract
In this article, we discuss the role of networking and collaboration in the science of bilingualism. Given the tremendous diversity of individual language experiences and the varieties of contexts and patterns in which languages are used across the globe, collaboration and networking between research laboratories are crucial to provide a comprehensive understanding of the bilingual mind. We demonstrate the role that Judy Kroll has played in initiating, establishing, and inspiring new networks and in building a strong research community. One of the many contributions Judy has made to the field of bilingualism and beyond is her tireless advocacy for the need to embrace the diversity of bilingualism and its consequences and to understand failures to replicate various effects as a means to discover the intricacies and nuances of the bilingual experience.

więcej o Networks of Collaboration as a Necessary Tool for Bilingual Research

W dniach 10-11 grudnia 2024 r. mieliśmy możliwość współorganizować Konferencję Asystentury Międzynarodowej. 
W czasie spotkań w Auditorium Maximum i Centrum Wielokulturowym uczestniczki i uczestnicy sesji mogli pogłębiać swoją wiedzę na temat pracy z dziećmi dwujęzycznymi i z doświadczeniem migracji, poznać nowe metody i zapoznać się z aktualnymi materiałami.
​
Wśród zaproszonych do wystąpienia osób eksperckich znalazła się dr hab. Zofia Wodniecka- kierowniczka naszego oddziału Bilingualism Matters. 

Wydarzenie zostało zorganizowane w ramach projektu ACTIN jako część Akademii Asystentury Międzykulturowej.

Dziękujemy pozostałym organizatorom za współpracę:
Instytut Psychologii UJ,
Fundacja Wspierania Kultury i Języka Polskiego im. M. Reja
Specjalistyczna Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna dla Dzieci z Niepowodzeniami Edukacyjnymi
Centrum Informacji Edukacyjnej dla Dzieci z Doświadczeniem Migracji

 

Co dzieje się z znajomością języka ojczystego na emigracji, czyli gdy przez dłuższy czas znajdujemy się w otoczeniu innego języka?  
Czy utrata języka faktycznie ma miejsce?  
Czy jest ona nieodwracalna?  
Czy osoby doświadczające utraty języka ojczystego mają tego świadomość? 

Aby poznać odpowiedzi na te pytania zespół naukowców działających przy Instytucie Psychologii Uniwersytetu Jagiellońskiego w Laboratorium psychologii języka i wielojęzyczności „LangUsta” oraz w oddziale międzynarodowej organizacji Bilingualism Matters Kraków, przeprowadził badania z udziałem członków społeczności polskiej Edynburga w ramach projektu „Polski na emigracji”. 

30 sierpnia 2024 r. na Uniwersytecie w Edynburgu odbyła się zamykająca projekt gala, w czasie której podsumowania projektu dokonała dr hab. Zofia Wodniecka, prof. UJ z Instytutu Psychologii. – Ze zgromadzonych przez nas danych eksperymentalnych wynika, że użycie języka ojczystego rzeczywiście podlega zmianom pod wpływem intensywnego użycia drugiego języka, jak to ma np. miejsce na emigracji. Jednak zmiany te różnie przebiegają w zależności od konkretnego aspektu znajomości języka (fonologii, morfosyntaktyki czy słownictwa). Co ciekawe, nawet krótkotrwały pobyt w domu, w Polsce pomagał osobom badanym uzyskać większą sprawność w j. ojczystym – powiedziała prof. Wodniecka. - Zachęcam wszystkich zainteresowanych do zapoznawania się ze szczegółowymi wynikami projektu, które będą dostępne na naszej stronie internetowej w miarę ukazywania się kolejnych artykułów w czasopismach naukowych - dodała. 
 
Projekt przeprowadzony we współpracy z Uniwersytetem z Edynburgu był finansowany ze środków Narodowego Centrum Nauki. Organizację gali, w której wzięli udział uczestnicy badań oraz liczne grono osób zainteresowanych tematem, wspomógł Konsulat Generalny RP w Edynburgu. 
 
Osoby zainteresowane wynikami badań projektu „Polski na emigracji” oraz tematem dwu- i wielojęzyczności zapraszamy do śledzenia stron i profili Laboratorium „LangUsta” i Bilingualism Matters Kraków.

 

Termin zgłaszania abstraktów na międzynarodowe Sympozjum Bilingualism Matters został przesunięty do 30 września 2024.

Sympozjum odbędzie się w Edynburgu w dniach 24-25 marca 2025.
Zapraszamy do przesyłania swoich zgłoszeń!

Wszystkie szczegóły opisane są na stronie wydarzenia.

Formularz do przesyłania abstraktów można znaleźć TUTAJ

Działania na rzecz integracji.

W Światowy Dzień Uchodźcy 20.06 o godzinie 16:00 zapraszamy na spotkanie online otwierające nowy projekt ACTIN, który opiera się na współpracy europejskich uniwersytetów i organizacji pozarządowych. Założeniem projektu jest wsparcie osób z doświadczeniem migracji oraz lokalnych społeczności w procesie integracji. 

Link do rejestracji na spotkanie: https://www.actintegration.eu/event-details/world-refugee-day-actin-launch-event-2/form

Więcej informacji o projekcie: www.actintegration.eu

Zapraszamy wszystkie zainteresowane osoby na otwarty wykład prof. Janet G. van Hell z Pennsylvania State University w USA. Spotkanie w języku angielskim.

  • temat: Neural signatures of accented speech processing in noisy and quiet conditions
  • kiedy:  25.06 (wtorek), godz. 14
  • gdzie: sala 6.01, Instytut Psychologii UJ (ul. Ingardena 6, Kraków)

 

Most late second language (L2) learners, even those with high L2 proficiency, have a noticeable accent in their L2. How do listeners process the accented speech produced by L2 learners? In my talk, I will discuss recent behavioral and electrophysiological (EEG/ERP) evidence on how listeners process semantic and syntactic information in sentences spoken by nonnative- and native-accented speakers. More specifically, I will discuss studies that examined how nonnative- and native-accented sentence processing is affected by listeners’ own language experience, information about the speakers’ identity, and noisy vs. quiet environments. Together these findings highlight the importance of integrating the impact of socio-indexical cues, listener experience, and environmental features in theoretical models on how listeners process speech produced by late L2 learners. 

Janet G. van Hell
Distinguished Professor of Psychology and Linguistics
Director, Center for Language Science
Pennsylvania State University

 

strony tytułowe raportów

Jedną z misji Bilingualism Matters jest działanie na rzecz poprawy dobrostanu osób używających więcej niż jednego języka. Wśród takich osób w Polsce jest grupa osób z Ukrainy z doświadczeniem uchodźczym. 

Zachęcamy do zapoznania się z raportami, z których jeden był współtworzony przez osobę współpracującą z naszym oddziałem BM, prof. dr hab. Halinę Grzymałę- Moszczyńską! 


1. Superbohater w spódnicy. Odporność psychiczna Ukrainek uciekających do Polski przed wojną w Ukrainie – raport z badań i rekomendacje dla trzeciego sektora.

2. Uczniowie uchodźczy z Ukrainy w polskim systemie edukacji

Międzynarodowy projekt TEAM (Teacher Education About Multilingualism - edukacja dla nauczycieli na temat wielojęzyczności), który był współtworzony przez nasz zespół został wskazany przez Narodową Agencję Erasmus + jako przykład dobrej praktyki.

Artykuły na ten temat możecie znaleźć na stronie głównej Uniwersytetu Jagiellońskiego i na stronie Wydziału Filozoficznego UJ. Zachęcamy do zapoznania się z ich treścią i do korzystania ze stworzonych w ramach TEAM narzędzi!

zdjęcie grupowe zespołu oraz logo projektu TEAM, logo BM Kraków i logo Erasmus+

 

Z okazji dzisiejszego Dnia Języka Ojczystego przypominamy, że zachęcamy nie tylko do nauki kolejnych języków, ale również do dbania o swój pierwszy język !

obrazek z tekstem międzynarodowy dzień języka ojczystego i datą 21.02"Dzień Języka Ojczystego został ustanowiony przez UNESCO w 1999 r., a obchodzimy go od 2000 r. Jego celem jest ochrona języków ojczystych oraz dbanie o języki zagrożone i ginące. Międzynarodowy Dzień Języka Ojczystego przypomina o różnorodności językowej na świecie, a jednocześnie podkreśla wartość języka w rozwoju dziedzictwa kulturowego. Dbając o język ojczysty i chroniąc go, dbamy o własną tożsamość narodową." (gov.pl)

"How do language proficiency and immersion experience modulate interference between languages? Mechanisms underlying language processing in multilinguals."

18 stycznia 2024 roku (czwartek), o godzinie  14:00, w sali 2.15 Instytutu Psychologii Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Zapraszamy!

więcej o "How do language proficiency and immersion experience modulate interference between languages? Mechanisms underlying language processing in multilinguals."

28.11 (wtorek), godz. 9:00, sala 2.15 || Wykład w języku angielskim

Bilingualism as a neuroplastic experience: Insights from brain structure and function

Cognitively demanding experiences have been shown to cause neuroplastic effects to the brain. Bilingualism, with the additional processing and controlling demands it imposes, can be safely considered such an experience. Notably, the direction and intensity of these effects appear to depend on the quality and quantity of the bilingual experience. In this talk, I will firstly review the available evidence on structural effects from the perspective of experience-based neuroplasticity, showcase how they mirror neuroplastic patterns reported in other (non-linguistic) domains of learning, and demonstrate how they have contributed to a new a theoretical suggestion, the Dynamic Restructuring Model. This will be followed up by some newer evidence from my lab which corroborates this model. The second part of the talk will provide an overview of evidence on the effects of bilingualism on brain function at rest, including some newer evidence from an ongoing project which uses resting-state EEG.​

yellow poster with the lecture title and picture of the lecturerChristos Pliatsikas is an Associate Professor in Psycholinguistics in Bi-/Multilinguals at the School of Psychology and Clinical Language Sciences, University of Reading, UK. His work focuses on experience-based neuroplasticity, with a primary interest on the effects of bi-/multilingualism on brain structure and function, including in brain development and ageing. He is on the Editorial Board of Bilingualism, Language and Cognition, Languages and Frontiers in Language Sciences, section Bilingualism.

 

 

 

więcej o 28.11 (wtorek), godz. 9:00, sala 2.15 || Wykład w języku angielskim

Zapraszamy do zapoznania się z treścią artykułu w języku angielskim.

Wycinek nagłówka z prasy naukowej zawierający nazwiska autorek i tytuł artykułu: Both L1 and L2 proficiency impact ToM reasoning in children aged 4 to 6. Painting a more nuanced picture of the relation between bilingualism and ToM

Abstract

Previous studies that contrasting bilinguals with monolinguals on Theory of Mind (ToM) have shown mixed results. We present a relatively large (N= 102) study comparing Polish–English sequential bilinguals living in the UK with Polish monolinguals living in Poland. Going beyond a simple group comparison, we explored the role of language proficiency and input in ToM abilities. A battery of eight tasks was used to measure ToM, and the groups were matched on age, gender, SES, IQ and L1 word comprehension. Although bilinguals did not differ from monolinguals in accuracy in ToM tasks, they demonstrated better reasoning abilities when providing justification for ToM responses. ToM accuracy scores were best predicted by L1 proficiency, but the justification scores were best predicted by both L1 and L2 proficiency. The findings suggest that the nuances of bilingual experience provide an important scaffolding context for ToM development.

 

więcej o Zapraszamy do zapoznania się z treścią artykułu w języku angielskim.

wycinek plakatu sympozjum Bilingualism Matters zawierający daty wydarzenia i loga organizatorów

Interdyscyplinarna konferencja na temat wielojęzyczności - opis w języku angielskim

20 & 21 October 2023

BMRS2023 - Bilingualism Matters Research Symposium 2023

Our annual interdisciplinary research conference is on again this year, with a two-day programme packed with the latest bilingualism research. The conference is held at the University of South Carolina, Columbia, USA and online.

więcej o Interdyscyplinarna konferencja na temat wielojęzyczności - opis w języku angielskim